FOOD for the Future

อุตสาหกรรมอาหารเพื่ออนาคต

Organic Food

อาหารจากผลผลิตทางการเกษตร ที่ปราศจากการใช้วัตถุอันตรายทางการเกษตร (Pesticides) และไม่ใช่ผลผลิตทางการเกษตรจากสายพันธุ์ที่ตัดต่อพันธุกรรม

Functional Food

อาหารหรือสารอาหารที่อยู่ในรูปธรรมชาติ แปรรูปเพิ่มส่วนผสมใหม่หรือส่วนผสมที่มีอยู่เดิมเพื่อให้ประโยชน์ต่อร่างกาย นอกเหนือจากประโยชน์ที่ได้จากสารอาหารหลักในชีวิตประจำวัน

Medical Food

อาหารที่ใช้ภายใต้การควบคุมของแพทย์เพื่อช่วยผู้ป่วยให้ได้รับสารอาหารที่ถูกต้องและเหมาะสมต่อโรค หรืออาหารที่รับประทานเสริมเพื่อให้เพียงพอต่อความต้องการของร่างกายและสภาวะของโรค

Novel Food

วัตถุที่ใช้เป็นอาหารหรือส่วนประกอบของอาหารที่มีประวัติการบริโภคเป็นอาหารน้อยกว่าสิบห้าปี หรือได้จากกระบวนการผลิตใหม่ที่ทำให้ส่วนประกอบ โครงสร้าง รูปแบบของอาหารเปลี่ยนแปลงไป และส่งผลต่อคุณค่าทางโภชนาการ

รายนามนักวิจัย

ผศ.ดร. กิตติชัย ราชมหา

หัวหน้าโครงการ

อาจารย์ประจำ, วิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล

อ.กฤตภพ วรอรรคธรรม

นักวิจัยโครงการ

อาจารย์ประจำ, สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์

ผศ.ดร.วรงค์ศิริ เข็มสวัสดิ์

นักวิจัยโครงการ

อาจารย์ประจำ, มหาวิทยาลัยมหิดล

ผศ.ดร.ธัญญ์นลิน วิญญูประสิทธิ์

นักวิจัยโครงการ

อาจารย์ประจำ, มหาวิทยาลัยมหิดล

รศ.ดร.ณัฐวุฒิ พิมพา

นักวิจัยโครงการ

อาจารย์ประจำ, วิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล

การวิเคราะห์จัดทำแผนที่นำทางการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีรายอุตสาหกรรม รองรับยุทธศาสตร์ ``ประเทศไทย 4.0`` ในช่วง พ.ศ. 2564-2573 ซึ่งดำเนินการจัดทำในปี พ.ศ. 2563

การประชุมเชิงปฏิบัติการ ครั้งที่ 1

การวิเคราะห์สถานะของงานวิจัยและเครือข่ายวิจัยในประเทศ

คณะวิจัยได้วิเคราะห์บทความวิจัยที่ตีพิมพ์ในฐานข้อมูลระดับนานาชาติ โดยใช้ Program ชื่อ “Bibliometrix” เพื่อศึกษาถึงกลุ่มของประเด็นที่นักวิจัยในประเทศสนใจ นักวิจัยหลักในแต่ละประเด็น และการทำวิจัยร่วมกันของนักวิจัย

อุตสาหกรรมอาหารเพื่ออนาคต พบว่าประเด็นสำคัญที่มีการมุ่งวิจัยพัฒนาแยกตามกลุ่มอาหาร อาหารออแกนิกส์จะประกอบไปด้วย Organic Farming, Ruminant, Food Safety, ยีสต์ Saccharomyces, Biogenic Amines Lactic acid bacteria, Fermented ตามลำดับ อาหารฟังก์ชั่นจะประกอบไปด้วย antioxidant activities, fatty acids, plant extract, metabolism, isolation and purification อาหารทางการแพทย์จะประกอบไปด้วย oxidative stress, disease, children, obesity, cancer, prevalence, growth, nutrition, cardiovascular disease และอาหารใหม่จะประกอบไปด้วย Toxicity, Functional & Physicochemical properties, Peptides, Phenolic-compounds, Antioxidant, Edible films, Identification, Malnutrition, Quality ตามลำดับ

สามารถมีส่วนร่วมโดยการแสดงความคิดเห็น ในการจัดทำแผนที่นำทางฯ ผ่านทาง Comments ด้านล่าง

การประชุมเชิงปฏิบัติการ ครั้งที่ 2

การประชุมสัมมนาเชิงปฏิบัติการกับกลุ่มผู้เชี่ยวชาญของแต่ละอุตสาหกรรม

อุตสาหกรรมอาหารเพื่ออนาคตพบว่า เป้าหมายระยะสั้น (ภายใน 3 ปี) คือให้ผู้ประกอบการไทยสามารถผลิตอาหารที่มีปริมาณเพียงพอและได้รับคุณภาพสอดคล้องตามมาตรฐานยอมรับในระดับประเทศ ผ่านกระบวนการต่าง ๆ เช่น การจัดทำมาตรฐานกลาง การควบคุมคุณภาพวัตถุดิบอินทรีย์จากท้องถิ่นเทียบเท่ามาตรฐานสากล เทคโนโลยีเพื่อเข้าถึงตลาดและแหล่งทุนการพัฒนาสินค้า บูรณาการวิจัยนวัตกรรมเชื่อมโยงการมีส่วนร่วมกับองค์กรอาหารและยา (อย.) ระยะกลาง (3-5 ปี) คือผู้ประกอบการอาหารของไทยสามารถพัฒนาไปสู่การเป็นผู้ผลิตอาหารที่เทียบเท่ามาตรฐานสากล ผ่านกระบวนการเช่นการจัดทำมาตรฐานบูรณาการกลางเพื่อรับรองมาตรฐานอาหารที่เป็นมาตรฐานระดับสากล เทคโนโลยีและจัดการเพื่อควบคุมคุณภาพวัตถุดิบอินทรีย์จากท้องถิ่นเทียบเท่าสากล และระยะยาว (5-10 ปี) คือผู้ประกอบการไทยเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานการผลิตอาหารระดับนานาชาติ ผ่านทางการศึกษาผลกระทบและบูรณาการกฎระเบียบ การตรวจสอบ ความปลอดภัยอาหารเทียบเท่าสากล จัดทำฐานข้อมูลกลางสาระสำคัญออกฤทธิ์และสามารถเคลมได้ (Positive List Database) จัดทำฐานข้อมูลกลางสารอาหารระดับยีนส์ (Nutrigenomic Database) เป็นต้น

การวิเคราะห์จัดทำแผนที่นำทางการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีรายอุตสาหกรรม รองรับยุทธศาสตร์ ``ประเทศไทย 4.0`` ในช่วง พ.ศ. 2564-2573 (ฉบับทบทวน ปี พ.ศ. 2567)

เพื่อให้แผนที่นำทางการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีรายอุตสาหกรรม รองรับยุทธศาสตร์ "ประเทศไทย 4.0" ในช่วง พ.ศ. 2565-2573 ซึ่งได้มีการวิเคราะห์จัดทำในปี พ.ศ. 2563-2564 ยังคงสอดคล้องกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปในช่วงปี พ.ศ. 2565–2567 ทีมวิจัยได้ดำเนินการทบทวนและปรับปรุงแผนที่นำทางฯ ให้สอดคล้องกับปัจจัยที่เกิดขึ้นทั้งในระดับประเทศและระดับโลก โดยวัตถุประสงค์ของการทบทวนแผนที่นำทางฯ ฉบับปี พ.ศ. 2567 มีเป้าหมายเพื่อวางกลยุทธ์ตอบสนองต่อการคลายความกังวลต่อ COVID-19 ซึ่งมีอิทธิพลอย่างมากในช่วงปี พ.ศ. 2562-2565 รวมไปถึงเพื่อตอบสนองต่อความต้องการของตลาดและผู้บริโภคยุคใหม่ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การยอมรับเทคโนโลยีดิจิทัลปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่เกิดขึ้นวงกว้าง ผลกระทบจากสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลงไปและภัยธรรมชาติที่รุนแรงขึ้น การขาดแคลนแรงงาน ปริมาณทรัพยากรที่ลดลง พร้อมทั้งรับมือกับความขัดแย้งด้านภูมิรัฐศาสตร์เพิ่มสูงขึ้น และกฎระเบียบที่เปลี่ยนแปลง

ดาวน์โหลดเอกสารฉบับทบทวน ปี พ.ศ. 2567